മസ്തിഷ്കം എങ്ങിനെയാണ് അതിനെത്തന്നെ തിരിച്ചറിയുന്നത്?

നമ്മൾ ആരാണെന്നും എന്താണ് ചിന്തിക്കുന്നതെന്നും സ്വന്തം വികാരങ്ങൾ എന്താണെന്നും മസ്തിഷ്കം എങ്ങനെയാണ് മനസ്സിലാക്കുന്നത് ?

നമ്മൾ കണ്ണാടിയിൽ മുഖം കാണുമ്പോൾ അത് നമ്മളാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നു. ദുഃഖിക്കുമ്പോൾ മനസ്സിൽ വേദന അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഒരു പഴയ സംഭവം ഓർക്കുമ്പോൾ, അത് നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ സംഭവിച്ചതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നു. “ഞാൻ ചിന്തിക്കുന്നു”, “ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്നു”, “ഞാൻ തന്നെയാണ് ഈ പ്രവൃത്തി ചെയ്തത്” എന്ന ബോധം എവിടെനിന്നാണ് വരുന്നത്?  ശാസ്ത്രലോകം അന്വേഷിക്കുന്ന കൗതുകകരമായ ചോദ്യങ്ങളിലൊന്ന്: മസ്തിഷ്കം സ്വയം തന്നെ എങ്ങനെ അറിയുന്നു എന്നതാണ്.

1. സ്വയം മനസ്സിലാക്കുവാൻ മസ്തിഷ്കത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക കേന്ദ്രമില്ല

 മസ്തിഷ്കത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ഭാഗത്തായിരിക്കാം സ്വയംബോധം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതെന്ന ധാരണ കഴിഞ്ഞ കാലങ്ങളിൽ നിലനിന്നിരുന്നു. എന്നാൽ ആധുനിക ന്യൂറോസയൻസ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, സ്വയംബോധം ഒരു പ്രത്യേക ഭാഗത്തിന്റെ മാത്രം പ്രവർത്തനമല്ല എന്നാണ്. ഓർമ, ശ്രദ്ധ, വികാരം, ശരീരത്തിൽനിന്നുള്ള സന്ദേശങ്ങൾ, ചിന്ത എന്നിവ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന വിവിധ മസ്തിഷ്കശൃംഖലകൾ പരസ്പരം സഹകരിച്ചാണ് ഈ ബോധം രൂപപ്പെടുന്നത്.

2. ശരീരത്തിൽനിന്നുള്ള സന്ദേശങ്ങൾ

ഹൃദയമിടിപ്പ്, ശ്വാസോച്ഛ്വാസം, വിശപ്പ്, ദാഹം, വേദന, ക്ഷീണം തുടങ്ങിയവയെക്കുറിച്ച് ശരീരത്തിൽനിന്ന് മസ്തിഷ്കത്തിന് നിരന്തരം സന്ദേശങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു.

ഉദാഹരണത്തിന്, പരീക്ഷയ്ക്കുമുമ്പ് ഹൃദയമിടിപ്പ് കൂടുമ്പോൾ, മസ്തിഷ്കം ശരീരത്തിൽനിന്നുള്ള സന്ദേശങ്ങളും സാഹചര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളും സംയോജിപ്പിച്ച് ഭയം, ഉത്കണ്ഠ, ജാഗ്രത തുടങ്ങിയ അനുഭവങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു. അതായത്, നമ്മൾ ആരാണെന്ന ബോധം ചിന്തകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; നമ്മുടെ ശരീരാനുഭവങ്ങളും അതിന്റെ ഭാഗമാണ്.  ശരീരസൂചനകളും മസ്തിഷ്കശൃംഖലകളും തമ്മിലുള്ള ഈ ബന്ധത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഇപ്പോൾ പഠന വിഷയമാണ്.

3. ഓർമകളും ചിന്തകളും

നമ്മുടെ ബാല്യകാല അനുഭവങ്ങൾ, കുടുംബബന്ധങ്ങൾ, വിജയങ്ങൾ, പരാജയങ്ങൾ, ജീവിതത്തിലെ സന്തോഷവും ദുഃഖവും എല്ലാം ചേർന്നാണ് വ്യക്തിപരമായ സ്വത്വബോധം വളരുന്നത്. മസ്തിഷ്കത്തിലെ ഡിഫോൾട്ട് മോഡ് നെറ്റ്‌വർക്ക് (Default Mode Network — DMN) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ശൃംഖല, സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോഴും പഴയ അനുഭവങ്ങൾ ഓർക്കുമ്പോഴും നമ്മുടെ വ്യക്തിത്വത്തെക്കുറിച്ച് വിലയിരുത്തുമ്പോഴും പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

2025-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഗവേഷണ അവലോകനങ്ങൾ ഈ ശൃംഖലയെ ശരീരാനുഭവങ്ങളുമായും വികാരങ്ങളുമായും ബന്ധപ്പെടുത്തി സ്വയംബോധത്തെ കൂടുതൽ സമഗ്രമായി മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

4. ചിന്തകളുടെ 'സൂപ്പർവൈസർ' (The Internal Manager)

​നമ്മുടെ തലച്ചോർ ഒരു വലിയ കമ്പനിയാണെന്ന് സങ്കൽപ്പിക്കുക. അവിടെ കാണാനും കേൾക്കാനും വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനുമായി കോടിക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികളുണ്ട് (ന്യൂറോണുകൾ). എന്നാൽ ഈ തൊഴിലാളികൾ ചെയ്യുന്ന പണികൾ ശരിയാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കാൻ അവിടെ ഒരു മാനേജർ കൂടിയുണ്ട്.

​കോഗ്നിറ്റീവ് ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റായ ഡോ. സ്റ്റീവ് ഫ്ലെമിങ്ങിന്റെ (Dr. Steve Fleming) നേതൃത്വത്തിൽ 2026-ൽ നടന്ന പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, നമ്മുടെ തലച്ചോറിന്റെ മുൻഭാഗത്തുള്ള പ്രീ-ഫ്രോണ്ടൽ കോർട്ടെക്സ് (Prefrontal cortex) എന്ന ഭാഗം ഈ 'മാനേജറുടെ' റോൾ ആണ് ചെയ്യുന്നതെന്നാണ്. നമ്മുടെ ഓരോ തീരുമാനത്തെയും ഈ ഭാഗം വിലയിരുത്തുകയും "ഇത് ശരിയാണ്" അല്ലെങ്കിൽ "ഇതിൽ എന്തോ കുഴപ്പമുണ്ട്" എന്ന് തലച്ചോറിന് സ്വയം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

നമ്മൾ ഒരു തെറ്റ് ചെയ്താൽ, “ഞാൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ ചെയ്തത്?” എന്ന് സ്വയം ചോദിക്കാറുണ്ട്. ഒരു തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ, “ഇത് ശരിയായിരിക്കുമോ?” എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നു. സ്വന്തം ചിന്തകളെയും പ്രവൃത്തികളെയും വിലയിരുത്താനുള്ള ഈ കഴിവിനെ മെറ്റാകോഗ്നിഷൻ (Metacognition) എന്നു വിളിക്കുന്നു.

മസ്തിഷ്കം സ്വന്തം പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുകയും മുൻ അനുഭവങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുകയും പുതിയ വിലയിരുത്തലുകൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഈ സ്വയംവിലയിരുത്തൽ എല്ലായ്പ്പോഴും കൃത്യമായിരിക്കണമെന്നില്ല. സ്വന്തം ഓർമകളെയും തീരുമാനങ്ങളെയും കുറിച്ച് നമുക്ക് തെറ്റുദ്ധാരണകൾ ഉണ്ടാകാം. അതിനാൽ സ്വയംബോധം എന്നത് നമ്മെക്കുറിച്ചുള്ള പൂർണമായ അറിവല്ല; നിരന്തരം മെച്ചപ്പെടാവുന്ന ഒരു കഴിവാണ്.

മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവിധ ശൃംഖലകൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ശാസ്ത്രം വളരെയധികം പുരോഗതി നേടിയിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും, നമുക്ക് ഒരു അനുഭവം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതിനോടൊപ്പം ഉണ്ടാകുന്ന ആന്തരിക ബോധം — “ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്നു” എന്ന വ്യക്തിപരമായ അനുഭവം — കൃത്യമായി എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്നു എന്നത് ഇപ്പോഴും പൂർണമായി വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മസ്തിഷ്കം സ്വയം  പഠിക്കുന്നതിലെ ഈ സങ്കീർണതയെക്കുറിച്ച് പഠനങ്ങൾ തുടരുകയാണ്.

അവബോധം ആത്മീയ കാഴ്ച്ചപ്പാടിൽ 

ശാസ്ത്രം മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണമായ പ്രവർത്തനങ്ങളെ വിശദീകരിക്കുമ്പോൾ, ക്രൈസ്തവ ആത്മീയത സ്വയംബോധത്തെ ദൈവവുമായുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ തലത്തിലാണ് കാണുന്നത്. വിശുദ്ധ അഗസ്റ്റിനെയും തോമസ് മെർട്ടനെയും പോലെയുള്ള ആത്മീയ ഗുരുക്കന്മാരുടെ പഠനമനുസരിച്ച്, നമ്മെത്തന്നെ പൂർണ്ണമായി അറിയുക എന്നത് ദൈവത്തെ അറിയുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ സാധ്യമാകൂ. നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ഈ ആന്തരിക അവബോധം വെറുമൊരു ജൈവ പ്രവർത്തനമല്ല, മറിച്ച് ദൈവത്തിന്റെ ഛായ (Image of God) നമ്മിൽ ദർശിക്കാനും പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ സ്വരം കേൾക്കാനുമുള്ള ഒരു ആത്മീയ കണ്ണാടിയാണ്. നിശ്ശബ്ദമായ ധ്യാനത്തിലൂടെയും പ്രാർത്ഥനയിലൂടെയും ആന്തരീക ബോധതലങ്ങളിലേക്ക് തിരിയുമ്പോൾ, സ്വയം അറിയുക എന്ന മനുഷ്യന്റെ അന്വേഷണം ആത്യന്തികമായി ചെന്നെത്തുന്നത് തന്റെ സ്രഷ്ടാവിന്റെ അനന്തമായ സ്നേഹത്തിലേക്കും വിസ്മയ സാന്നിധ്യത്തിലേക്കുമാണ്.

ഉപസംഹാരം

മസ്തിഷ്കം നമ്മെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് രൂപപ്പെടുത്തുന്നത് ശരീരത്തിൽനിന്നുള്ള സന്ദേശങ്ങൾ, ഓർമകൾ, വികാരങ്ങൾ, ചിന്തകൾ, സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങൾ എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ്. ഈ അറിവ് നമ്മെ സ്വന്തം ജീവിതത്തെ വിലയിരുത്താനും തെറ്റുകളിൽനിന്ന് പഠിക്കാനും മറ്റുള്ളവരെ മനസ്സിലാക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.

സ്വയം അറിയുക എന്നത് സ്വന്തം പേര്, രൂപം, കഴിവുകൾ എന്നിവ തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല; സ്വന്തം ചിന്തകളെയും വികാരങ്ങളെയും പ്രവൃത്തികളെയും സത്യസന്ധമായി പരിശോധിക്കുന്നതും അതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ശാസ്ത്രം മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനരീതികളെ വിശദീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, മനുഷ്യന്റെ ആഴത്തിലുള്ള സ്വത്വബോധത്തെയും ബോധാനുഭവത്തെയും കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണം ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണ്. മസ്തിഷ്കം സ്വയം പഠിക്കുന്ന യാത്രയിൽ, മനുഷ്യൻ തന്നെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

☆

-fr. dr. a. p. george

(Courtesy)

References:

Candia-Rivera et al., Interoception, Network Physiology and the Emergence of Bodily Self-Awareness, 2024.

Embodying the Default Mode Network: Self-Related Processing from an Embodied Perspective, 2025.

കുട്ടികളിലെ ന്യൂറോഡൈവർജൻസ്

 

മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ വളർച്ചയിലും ആശയവിനിമയം നടത്തുന്ന രീതിയിലും കാണുന്ന സ്വാഭാവികമായ ചില വ്യത്യാസങ്ങളെയാണ് 'ന്യൂറോഡൈവർജൻസ്' (Neurodivergence) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇതൊരു രോഗമല്ല, മറിച്ച് ലോകത്തെ തികച്ചും  വ്യത്യസ്തമായി മനസ്സിലാക്കുകയും പ്രതികരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന  ഒരു രീതിയാണ്.

പ്രധാന വിഭാഗങ്ങൾ:

കുട്ടികളിൽ സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്ന പ്രധാന ന്യൂറോഡൈവർജന്റ് അവസ്ഥകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

• ഓട്ടിസം സ്പെക്ട്രം ഡിസോർഡർ (ASD): സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളിലും ആശയവിനിമയത്തിലുമുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ.

• എ.ഡി.എച്ച്.ഡി (ADHD): ഒരിടത്ത് അടങ്ങിയിരിക്കാൻ കഴിയായ്മ, അമിതമായ പ്രവൃത്തികൾ (Hyperactivity), ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്.

• പഠന വൈകല്യങ്ങൾ (Learning Disabilities): ഉദാഹരണത്തിന്, വായിക്കാനും എഴുതാനും ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കുന്ന ഡിസ്ലെക്സിയ (Dyslexia).

പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ:

ഓരോ കുട്ടിയും വ്യത്യസ്തരാണെങ്കിലും, ചില പൊതുവായ ലക്ഷണങ്ങൾ ഇവയാണ്:

• ആശയവിനിമയത്തിലെ ബുദ്ധിമുട്ട്: മറ്റുള്ളവരുടെ മുഖത്ത് നോക്കി സംസാരിക്കാതിരിക്കുക, പേര് വിളിച്ചാൽ പ്രതികരിക്കാതിരിക്കുക.

• ആവർത്തന സ്വഭാവങ്ങൾ: ഒരേ വാക്കുകൾ ആവർത്തിച്ചു പറയുക, കൈകൾ വീശുക, അല്ലെങ്കിൽ ഒരേ കളിപ്പാട്ടം ഉപയോഗിച്ച് എപ്പോഴും ഒരേപോലെ കളിക്കുക.

• സെൻസറി പ്രശ്നങ്ങൾ: ചില പ്രത്യേക ശബ്ദങ്ങൾ, വെളിച്ചം, അല്ലെങ്കിൽ വസ്ത്രങ്ങളുടെ സ്പർശനം എന്നിവയോട് അമിതമായി പ്രതികരിക്കുകയോ ഭയപ്പെടുകയോ ചെയ്യുക.

• ശ്രദ്ധക്കുറവ്: ഒരു കാര്യത്തിൽ കൂടുതൽ നേരം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ കഴിയാതെ വരിക.

കാരണങ്ങൾ:

എന്തുകൊണ്ടാണ് കുട്ടികളിൽ ഈ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന് പൂർണ്ണമായി കണ്ടെത്താനായിട്ടില്ലെങ്കിലും, പ്രധാന കാരണങ്ങൾ ഇവയാണ്:

• ജനിതക കാരണങ്ങൾ (Genetics): കുടുംബത്തിൽ മറ്റാർക്കെങ്കിലും ഇത്തരം അവസ്ഥകൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് കുട്ടികളിലേക്ക് വരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

• ഗർഭാവസ്ഥയിലെ ഘടകങ്ങൾ: ഗർഭകാലത്ത് മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ വളർച്ചയിലുണ്ടാകുന്ന ചില പ്രത്യേക മാറ്റങ്ങൾ ഇതിന് കാരണമാകാം.

പരിചരണവും പിന്തുണയും (Management)

ന്യൂറോഡൈവർജൻസ് പൂർണ്ണമായി മാറ്റിയെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനു പകരം കുട്ടികളെ അവരുടെ കഴിവുകൾ പരമാവധി ഉപയോഗിക്കാൻ പ്രാപ്തരാക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.

• ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടുതുടങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ വിദഗ്ധോപദേശം തേടുന്നത് കുട്ടിയുടെ ഭാവി മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കും.

• തെറാപ്പികൾ: സംസാരശേഷി മെച്ചപ്പെടുത്താൻ 'സ്പീച്ച് തെറാപ്പിയും' (Speech Therapy), ദൈനംദിന കാര്യങ്ങൾ സ്വയം ചെയ്യാൻ പ്രാപ്തരാക്കാൻ 'ഒക്യുപ്പേഷണൽ തെറാപ്പിയും' (Occupational Therapy) വളരെ പ്രയോജനകരമാണ്.

• കുട്ടിയുടെ പഠനരീതി മനസ്സിലാക്കി അവർക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ പ്രത്യേക വിദ്യാഭ്യാസം (Special Education) നൽകേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്‌.

 

കുട്ടിയെ മാറ്റിയെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിന് പകരം, അവരെ അവരായി തന്നെ അംഗീകരിക്കുകയും സ്നേഹിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ചികിത്സ. ഇതിന് കുടുംബത്തിന്റെ പിന്തുണ വളരെ ആവശ്യമാണ്‌.

ഓരോ കുഞ്ഞും ദൈവത്തിന്റെ അമൂല്ല്യ ദാനമാണ്.  "ഞാൻ ഭയങ്കരവും അതിശയവുമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കയാൽ ഞാൻ നിനക്കു സ്തോത്രം ചെയ്യുന്നു" (സങ്കീർത്തനങ്ങൾ 139:14) എന്ന ദൈവവചനം ഈ കുട്ടികളുടെ കാര്യത്തിലും പൂർണ്ണമായും സത്യമാണ്. ലോകത്തിന്റെ കണ്ണിൽ ഈ കുഞ്ഞുങ്ങൾ വ്യത്യസ്തരായിരിക്കാം.  എന്നാൽ സൃഷ്ടാവായ ദൈവത്തിന്റെ കയ്യിലെ വിലയേറിയതും മനോഹരവുമായ സൃഷ്ടികളാണവർ. ഇത്തരം കുഞ്ഞുങ്ങളെ പരിപാലിക്കുക എന്നത് ദൈവം മാതാപിതാക്കളെ ഏൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന  വലിയ ഉത്തരവാദിത്തവും വെല്ലുവിളികൾ നിറഞ്ഞ പേരെന്റിംഗ് ശുശ്രൂഷയുമാണ്. 

☆

-ഫാ. ഡോ. ഏ. പി. ജോർജ്

മനസ്സിന്റെ സന്തോഷ ചക്രം

 

ജീവിതത്തിൽ നാം ചില സന്തോഷങ്ങൾക്കായി എത്രയോ കാലം കാത്തിരിക്കുന്നു! നല്ലൊരു ജോലി, മനോഹരമായ വീട്, ഉയർന്ന പദവി, സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ, അല്ലെങ്കിൽ ഏറെ ആഗ്രഹിച്ച ഒരു നേട്ടം. ഇവ ലഭിക്കുമ്പോൾ മനസ്സ് ആനന്ദംകൊണ്ട് നിറയുന്നു. എന്നാൽ കുറച്ചുനാൾ കഴിയുമ്പോൾ ആ സന്തോഷത്തിന്റെ തീവ്രത കുറയുന്നു. ഇന്നലെ നമ്മെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയ കാര്യം ഇന്ന് സാധാരണമായി മാറുന്നു. പിന്നീട് മറ്റൊരു ആഗ്രഹം നമ്മെ മുന്നോട്ടു വലിക്കുന്നു. ഈ പ്രതിഭാസത്തിനാണ് മനഃശാസ്ത്രം ‘ഹെഡോണിക് അഡാപ്റ്റേഷൻ’ (Hedonic Adaptation) എന്നു പറയുന്നത്. 'മനസ്സിന്റെ സന്തോഷ ചക്രം' എന്നും ഈ പ്രതിഭാസത്തെ വിളിക്കാം.

 ജീവിതത്തിലെ മാറ്റങ്ങളോട് മനസ്സ് ക്രമേണ പൊരുത്തപ്പെടുകയും വികാരങ്ങളുടെ പതിവുനിലയിലേക്ക് മടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവണതയാണിത്. മനഃശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിനെ ഒരു ട്രെഡ്മിൽ ഓട്ടത്തോട് ഉപമിക്കുന്നു: എത്ര വേഗത്തിൽ ഓടിയാലും ഒരേ സ്ഥാനത്ത് തുടരുന്നതുപോലെ, പുതിയ നേട്ടങ്ങൾ സന്തോഷം വർധിപ്പിച്ചാലും മനസ്സ് വൈകാതെ അവയുമായി പരിചയപ്പെടുന്നു; തുടർന്ന് അടുത്ത ആഗ്രഹത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്? പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള മനസ്സിന്റെ കഴിവ് മനുഷ്യന്റെ അതിജീവനത്തിന് സഹായകരമാണ്. വലിയ സന്തോഷങ്ങളിൽ മാത്രം കുടുങ്ങിപ്പോകാതിരിക്കാനും ദുഃഖങ്ങളിൽനിന്ന് ക്രമേണ കരകയറാനും ഈ കഴിവ് സഹായിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ അതിന്റെ മറുവശം, നമുക്ക് ലഭിച്ച അനുഗ്രഹങ്ങളുടെ മൂല്യം മറന്ന്, ഇനിയും ലഭിക്കാത്തവയുടെ പിന്നാലെ നിരന്തരം ഓടുവാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു എന്നതാണ്.

അപ്പോൾ സന്തോഷം നേടുന്നതിലാണോ, അതോ ലഭിച്ച സന്തോഷത്തെ തിരിച്ചറിയുന്നതിലാണോ ജീവിതത്തിന്റെ രഹസ്യം?

ജീവിതത്തിൽ സ്വപ്നം കാണുന്നതും നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതും തെറ്റല്ല. എന്നാൽ അടുത്ത നേട്ടം ലഭിച്ചാലേ സന്തോഷിക്കൂ എന്നു കരുതുമ്പോൾ ഇന്നിന്റെ സൗന്ദര്യം നാം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു. പുതിയൊരു ഫോൺ ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്കുശേഷം സാധാരണ ഉപകരണമാകുന്നു; സ്ഥാനക്കയറ്റം പുതിയ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളായി മാറുന്നു. കൂടുതൽ സ്വന്തമാക്കുന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം ദീർഘകാല സംതൃപ്തി ഉറപ്പാക്കാനാവില്ല.

ഈ സന്തോഷ ചക്രത്തിൽനിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ നന്ദിയുള്ള മനസ്സ് വളർത്തണം. ആരോഗ്യത്തിന്റെ അനുഗ്രഹം, കുടുംബത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം, സൗഹൃദം, കുടുംബം ഒന്നിച്ചുള്ള ഒരു നേരത്തെ ഭക്ഷണം, പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ പുഞ്ചിരി, മറ്റൊരാൾക്കു നൽകുന്ന സഹായം—നിത്യജീവിതത്തിലെ ഇത്തരം ചെറിയ അനുഗ്രഹങ്ങളെ ബോധപൂർവം തിരിച്ചറിയണം. മറ്റുള്ളവരുമായി നിരന്തരം താരതമ്യം ചെയ്യാതെ, ബന്ധങ്ങൾക്കും അർഥവത്തായ അനുഭവങ്ങൾക്കും പ്രാധാന്യം നൽകണം. അതുപോലെ, ഇന്നത്തെ വേദന ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന വാക്കല്ലെന്നും സ്നേഹവും പിന്തുണയും ആവശ്യമായ സഹായവും വീണ്ടെടുപ്പിന് വഴിയൊരുക്കുമെന്നും ഓർക്കണം.

 സംതൃപ്തിയുടെ ആത്മീയ രഹസ്യം

ക്രിസ്തീയ വിശ്വാസം പഠിപ്പിക്കുന്നത് യഥാർഥ സന്തോഷം ഭൗതികനേട്ടങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, ദൈവവുമായുള്ള ആഴമായ ബന്ധത്തിലും അവിടുത്തെ അനുഗ്രഹങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുന്നതിലുമാണെന്നാണ്. “എന്റെ കൃപ നിനക്കു മതി” (2 കൊരിന്ത്യർ 12:9) എന്ന ദൈവവചനം അപൂർണതകളുടെ നടുവിലും ദൈവകൃപയിൽ ആശ്രയിക്കാൻ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. വിശുദ്ധ പൗലോസ് പറയുന്നു: “ഏതു സാഹചര്യത്തിലും സംതൃപ്തനായിരിക്കാൻ ഞാൻ പഠിച്ചിരിക്കുന്നു” (ഫിലിപ്പിയർ 4:11). ലോകം പറയുന്നത്, “കൂടുതൽ നേടിയാൽ സന്തോഷിക്കാം” എന്നാണ്; ക്രിസ്തു നമ്മെ ക്ഷണിക്കുന്നത് ദൈവസ്നേഹത്തിലും പ്രാർഥനയിലും നന്ദിയിലും സ്നേഹ സേവനത്തിലും സംതൃപ്തി കണ്ടെത്താനാണ്.

സന്തോഷം ഭാവിയിൽ നേടിയെടുക്കേണ്ട ഒരു ലക്ഷ്യം മാത്രമല്ല; ദൈവം നൽകിയ ജീവിതത്തിൽ തിരിച്ചറിയേണ്ട അനുഗ്രഹം കൂടിയാണ്. കൂടുതൽ സ്വന്തമാക്കാനുള്ള ഓട്ടം മാത്രമാകരുത് ജീവിതം; ലഭിച്ച ജീവിതത്തെ നന്ദിയോടെയും സ്നേഹത്തോടെയും കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ അനുഭവിക്കാനുള്ള യാത്രയാകണം.

☆

-ഫാ. ഡോ. ഏ. പി. ജോർജ്

(കടപ്പാട് )

പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന മനസ്സ്

 പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ആത്മീയമായ അർത്ഥവും  മനഃശാസ്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യവുമുണ്ട്. ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, പ്രാർത്ഥനയുടെയും ധ്യാനാത്മകമായ ആത്മീയ പരിശീലനങ്ങളുടെയും ചില സമീപനങ്ങൾ സമ്മർദം കുറയ്ക്കാനും വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനും പ്രത്യാശ  വളർത്താനും സഹായിക്കുമെന്നാണ്.

പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന മനസ്സിൽ എന്താണ്‌ സംഭവിക്കുന്നത് ?

നമ്മൾ ശാന്തമായി പ്രാർത്ഥിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധ ഒരു പ്രത്യേക വിഷയത്തിലേക്കോ ദൈവസാന്നിധ്യബോധത്തിലേക്കോ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. പ്രാർത്ഥനയ്ക്കൊപ്പം  ശ്വാസോച്ഛ്വാസവും ഹൃദയമിടിപ്പും മന്ദഗതിയിലാകുമ്പോൾ, ശരീരത്തിന്റെ സമ്മർദപ്രതികരണം കുറയാൻ സഹായിച്ചേക്കാം.  ശ്രദ്ധ, വികാരനിയന്ത്രണം, സ്വയംപരിശോധന എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തലച്ചോറിന്റെ ശൃംഖലകളും ഇത്തരം അനുഭവങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുന്നു.

എന്നാൽ എല്ലാ പ്രാർത്ഥനകളും തലച്ചോറിൽ ഒരേ ഫലമുണ്ടാക്കണമെന്നില്ല. പ്രാർത്ഥനയുടെ സ്വഭാവം, വ്യക്തിയുടെ വിശ്വാസം, മാനസികാവസ്ഥ, സാഹചര്യങ്ങൾ എന്നിവ ഫലത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.

മാനസികാരോഗ്യത്തിൽ പ്രാർത്ഥനയുടെ സ്വാധീനമെന്താണ്?

ഹൃദയത്തിലെ ഭയങ്ങളും കുറ്റബോധവും ദുഃഖവും പ്രതീക്ഷകളും ദൈവസന്നിധിയിൽ തുറന്നു പറയുമ്പോൾ പലർക്കും ആശ്വാസം ലഭിക്കാറുണ്ട്. പ്രാർത്ഥന ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികളെ നേരിടാനുള്ള കരുത്തും പ്രത്യാശയും ക്ഷമയും വളർത്താൻ സഹായിച്ചേക്കാം.
എന്നിരുന്നാലും പ്രാർത്ഥന എല്ലാവരിലും ഒരേ ഫലം ഉണ്ടാക്കണമെന്നില്ല. ശിക്ഷിക്കപ്പെടുമെന്ന ഭയം, ദൈവം തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചുവെന്ന കുറ്റബോധം, പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ഉത്തരം ലഭിക്കാത്തതിലുള്ള നിരാശ എന്നിവ ചിലരിൽ  ആകാംക്ഷ  വർധിപ്പിക്കാം. അതിനാൽ ഭയത്തേക്കാൾ, സ്നേഹത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും കരുണയിലും അധിഷ്ഠിതമായ പ്രാർത്ഥനയാണ് മാനസികാരോഗ്യത്തിന് കൂടുതൽ സഹായകരമാകാൻ സാധ്യതയുള്ളത്.

ഏതു തരത്തിലുള്ള പ്രാർത്ഥനയാണ് കൂടുതൽ ഗുണകരം?
ഒരേയൊരു പ്രാർത്ഥനാരീതിയാണ് എല്ലാവർക്കും ഏറ്റവും നല്ലതെന്ന് ഗവേഷണങ്ങൾ തെളിയിച്ചിട്ടില്ല. എങ്കിലും ചില പ്രാർത്ഥനാ രീതികൾക്ക് പ്രത്യേകമായ മാനസികപ്രാധാന്യമുണ്ട്.

• നന്ദിപ്രാർത്ഥന: ജീവിതത്തിലെ അനുഗ്രഹങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും നിരാശയ്ക്കിടയിലും പ്രത്യാശ നിലനിർത്താനും സഹായിക്കുന്നു.
• സമർപ്പണപ്രാർത്ഥന: നിയന്ത്രിക്കാനാവാത്ത സാഹചര്യങ്ങളെ ദൈവത്തിൽ ഭരമേൽപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഉത്കണ്ഠ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സഹായിച്ചേക്കാം.
• മധ്യസ്ഥപ്രാർത്ഥന: മറ്റുള്ളവർക്കുവേണ്ടിയുള്ള പ്രാർത്ഥന കരുണയും വ്യക്തിബന്ധവും വളർത്തുന്നു.
• ധ്യാനാത്മക പ്രാർത്ഥന: തിരുവചനത്തെ ശാന്തമായി ചിന്തിക്കുകയും ദൈവസാന്നിധ്യത്തിൽ നിശ്ശബ്ദമായി ഇരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഏകാഗ്രതയും ആത്മപരിശോധനയും വളർത്താം.
• വിലാപ പ്രാർത്ഥന: സങ്കടവും കോപവും നിരാശയും മറച്ചുവയ്ക്കാതെ ദൈവത്തോട് തുറന്നുപറയാൻ അവസരം നൽകുന്നു.

പ്രാർത്ഥന ഒരു വൈകാരിക പ്രസരണമാണോ ?

അതെ, ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ  'Catharsis' എന്നറിയപ്പെടുന്ന വൈകാരിക പ്രസരണത്തിന് പ്രാർത്ഥന ചിലർക്ക് സഹായകമാകാറുണ്ട്. കരയുക, ഉള്ളിലെ വേദന തുറന്നുപറയുക, ക്ഷമ ചോദിക്കുക, ക്ഷമിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക, ഭയങ്ങൾ ദൈവസന്നിധിയിൽ സമർപ്പിക്കുക എന്നിവ അടക്കിവച്ച വികാരങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും കൈകാര്യം ചെയ്യാനും സഹായിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ വികാരങ്ങൾ പുറത്തുവിടുന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം എല്ലാ മാനസികപ്രശ്നങ്ങളും പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ വേദനാജനകമായ അനുഭവങ്ങൾ വീണ്ടും ഓർക്കുന്നത് അസ്വസ്ഥത വർധിപ്പിക്കാം.  അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാനസികാരോഗ്യ വിദഗ്ധരുടെ സഹായം പ്രയോജനകരമാണ്.

പ്രാർത്ഥനയും ദൈവാനുഭവവും

മനഃശാസ്ത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ, പ്രാർത്ഥന ഒരാൾക്ക് താൻ ഒറ്റയ്ക്കല്ലെന്നും സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും സർവ്വ ശക്തനുമായി  ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്നും എന്നും ചിന്തിക്കുവാൻ സഹായിക്കാം. ക്രൈസ്തവ വിശ്വാസത്തിൽ, പ്രാർത്ഥന ജീവനുള്ള ദൈവവുമായുള്ള ബന്ധമാണ്:  “ഇടവിടാതെ പ്രാർത്ഥിപ്പിൻ” (1 തെസ്സലൊനീക്യർ 5:17) എന്ന വചനം ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും ദൈവത്തോടുള്ള ബന്ധം നിലനിർത്താൻ  ക്ഷണിക്കുന്നതാണ്.

പ്രാർത്ഥനയ്ക്കിടെ ചിലർക്ക് ദൈവസാന്നിധ്യത്തിന്റെ ആഴമേറിയ ബോധം, സമാധാനം, വിസ്മയം, സ്നേഹത്തിന്റെ അനുഭവം എന്നിവ ഉണ്ടാകാം. ഇത്തരം അനുഭവങ്ങൾക്ക് മിസ്റ്റിക്കൽ അനുഭവങ്ങൾ (Mystical Experiences) എന്നു പറയാറുണ്ട്. പ്രാർത്ഥനയും ഇത്തരം അനുഭവങ്ങളും തമ്മിൽ ബന്ധമുണ്ടെന്ന് ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും എല്ലാവർക്കും അത്തരം അനുഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല.

വിഷാദം, ഉത്കണ്ഠ തുടങ്ങിയ മനോരോഗ പ്രതിസന്ധികൾക്ക്‌ ചികിത്സ ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ പ്രാർത്ഥന ചികിത്സയ്ക്ക് പകരമാകരുത്. വിശ്വാസവും ശാസ്ത്രീയ ചികിത്സയും പരസ്പരം സഹായകമാകാം.

പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന മനസ്സ് പ്രശ്നങ്ങളില്ലാത്ത മനസ്സല്ല; പ്രശ്നങ്ങളുടെ നടുവിലും പ്രത്യാശയോടെ ദൈവത്തിലേക്ക് തിരിയുന്ന മനസ്സാണ്. പ്രാർത്ഥനയിൽ മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനയ്ക്ക് വാക്കുകൾ നൽകുന്നു, ജീവിതത്തിന് അർത്ഥം കണ്ടെത്തുന്നു, ദൈവത്തോടുള്ള ബന്ധത്തിൽ ആശ്വാസം തേടുന്നു. ശാസ്ത്രം ഈ അനുഭവത്തിന്റെ പല മാനസിക വശങ്ങളും പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. വിശ്വാസം അതിന് ആത്മീയമായ അർത്ഥവും ദിശയും നൽകുന്നു.
☆
-ഫാ. ഡോ. ഏ. പി. ജോർജ്
(കടപ്പാട് )

സാഗരമേ ശാന്തമാകു...

 

എന്തുകൊണ്ടാണ്  മനസ്സ് ഒരിക്കലും നിശ്ശബ്ദമാകാത്തത്?

നാം ഒന്നും ചെയ്യാതിരിക്കുമ്പോഴും മനസ്സ് എന്തെങ്കിലും ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. ഇന്നലെ നടന്ന ഒരു സംഭവം, നാളെ സംഭവിക്കാവുന്ന ഒരു കാര്യം, ആരോ പറഞ്ഞ ഒരു വാക്ക്, പഴയൊരു ദുരനുഭവം,  ചെയ്തു തീർക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ, നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരാൾ... അങ്ങനെ  മനന സാഗരത്തിൽ ചിന്തകൾ എപ്പോഴും  നിറഞ്ഞു കവിഞ്ഞൊഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ഇതിനെ 'stream of consciousness' എന്നും, neuroscience-ൽ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന മസ്തിഷ്ക പ്രവർത്തനങ്ങളിലൊന്നിനെ 'Default Mode Network (DMN)' എന്നും വിളിക്കുന്നു. നാം ഒരു പ്രത്യേക ജോലിയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാത്തപ്പോൾ, മസ്തിഷ്കം സ്വാഭാവികമായി വൈകാരിക പ്രാധാന്യമുള്ള സംഭവങ്ങൾ, ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആകാംഷകൾ, മറ്റുള്ളവരെക്കുറിച്ചുള്ള വിലയിരുത്തലുകൾ എന്നിവ നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കും .
എല്ലാ ചിന്തകളും നാം മനഃപൂർവം ചിന്തിക്കുന്നതല്ല.  പല ചിന്തകളും സ്വയമേവ ഉയർന്നുവരുന്നതാണ്. ചിന്താ വിഷയങ്ങൾ  എല്ലായ്പ്പോഴും നമ്മുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആയിരിക്കണമെന്നില്ല. എന്നാൽ അനുവാദമില്ലാതെ കടന്നുവരുന്ന ചിന്തകളോട് എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കണം എന്നത് നമ്മുടെ വിവേചനാധികാരമാണ്.

ദുരന്ത  സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തയിലേക്ക്   വീണ്ടും മടങ്ങുവാനുള്ള പ്രവണത മനസ്സിനുണ്ട്.  അത് പ്രതികാര ചിന്തകളോ കുറ്റബോധമോ ഒക്കെ ആകാം.  ചിലപ്പോൾ ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കാവുന്ന ദുരന്തങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആകുല ചിന്തകളും ആകാം.

ഇത്തരം ആവർത്തന ചിന്തയെ 'rumination' അല്ലെങ്കിൽ 'perseverative negative thinking' എന്നു വിളിക്കുന്നു. അത്  പ്രശ്നം പരിഹരിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നിയാലും പലപ്പോഴും പ്രശ്നം കൂടുതൽ വലുതാക്കുകയും സംഘർഷം  വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തേക്കാം. ആവർത്തിക്കുന്ന നിഷേധ ചിന്തകൾ,  വിഷാദം ആകാംക്ഷ  തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളുമായി ശക്തമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതായി ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

മനസ്സ് എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്?

മനസ്സിന്റെ ഒരു പ്രധാന ലക്ഷ്യം അപകടം കണ്ടെത്തുകയും സുരക്ഷിതത്വത്തിന്   ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്. അതുകൊണ്ട് സന്തോഷകരമായ വിഷയങ്ങളേക്കാൾ ഭീഷണിയുള്ള കാര്യങ്ങൾക്ക് മനസ്സ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം കൊടുത്തേക്കാം.  “എവിടെയാണ് എനിക്ക് തെറ്റ് പറ്റിയത്?”, “ഇനി എന്ത് സംഭവിക്കും?”, “അവൻ എന്നോട് എന്തിന് അങ്ങനെ ചെയ്തു?”—ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങളിലൂടെ മനസ്സ് സുരക്ഷിതത്വം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും.

പക്ഷേ ഇവിടെ ഒരു അപകടമുണ്ട്:
പ്രശ്നം പരിഹരിക്കുന്ന ചിന്തയും പ്രശ്നത്തിൽ കുടുങ്ങിയ ചിന്തയും ഒരുപോലെയല്ല.
ഒന്നാമത്തേത് നമ്മെ മുന്നോട്ടു നയിക്കും. രണ്ടാമത്തേത് നമ്മെ വൈകാരിക പ്രതിസന്ധികളിലാക്കും.

അപ്പോൾ ചിന്തകളുടെ മേൽ നിയന്ത്രണം നിലനിർത്തുവാൻ മനസ്സിനെ എങ്ങനെയാണ് പരിശീലിപ്പിക്കുവാൻ കഴിയുക?
എപ്പോഴും  പൊസിറ്റീവായി മാത്രം ചിന്തിക്കുക എന്നത് പ്രായോഗികമല്ല.
മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ പരിശീലിക്കാം:

1. ചിന്തയെ തിരിച്ചറിയുക.
“ഇപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു പ്രതികാരചിന്ത വരുന്നു.”
“ഇത് ഒരു ആകുല ചിന്തയാണ്.”
“ഇത് പഴയ കുറ്റബോധത്തിന്റെ ഓർമ്മയാണ്.”
ഈ തിരിച്ചറിവ് ചിന്തകളുടെ വൈകാരിക ഗ്രാവിറ്റി കുറയ്ക്കുവാൻ സഹായിക്കും.
2. ചിന്തകൾ എല്ലാം യാഥാർത്ഥ്യമല്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ഇത് ഒരു ചിന്ത  മാത്രമാണെന്നും ഈ ചിന്തക്ക് യാഥാർത്ഥ്യവുമായി വലിയ ബന്ധമില്ലെന്നും   മനസ്സിലാക്കുന്നത് വൈകാരിക പ്രതികരണങ്ങളിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടാക്കും.
3. ശ്രദ്ധ തിരിക്കുക
സൃഷ്ടി പരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക്, കൃതജ്ഞതയിലേക്ക്, പ്രാർത്ഥനയിലേക്ക്, സേവന  പ്രവൃത്തിയിലേക്ക് ഒക്കെ ശ്രദ്ധതിരിപ്പിക്കുമ്പോൾ
അശുഭ ചിന്തകളുടെ പ്രസക്തിയും പ്രവാഹവും ലഘുകരിക്കപ്പെടും.

കോഗ്നിറ്റീവ് ബിഹേവ്യർ തെറാപ്പി (CBT) പോലുള്ള ചികിത്സാരീതികൾ നിഷേധ ചിന്തകളെ തിരിച്ചറിയാനും തിരുത്തുവാനും പഠിപ്പിക്കുന്നു. 'Mindfulness' പരിശീലനം ചിന്തകളെ വിധിക്കാതെ നിരീക്ഷിക്കാനും, അവയുടെ തടവിൽ ആകാതെ വർത്തമാന യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുവാനും പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

ഇവിടെ ആത്മീയതയ്ക്ക് എന്തെങ്കിലും പങ്കുണ്ടോ?

ഉണ്ട്, എന്നാൽ ആത്മീയത ചികിത്സയ്ക്ക് പകരമാണെന്ന് പറയാനാവില്ല.
പ്രാർത്ഥന, ധ്യാനം, തിരുവചന ചിന്ത, നന്ദി, ക്ഷമ, ആത്മപരിശോധന തുടങ്ങിയ സദ് പ്രവർത്തികളും ദൈവിക മൂല്യങ്ങളും മനസ്സിനെ പ്രതികരണാത്മകമായ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ സാധ്വിക മാനസിക അവസ്ഥയിലേക്ക്  കൊണ്ടുവരാൻ സഹായിച്ചേക്കാം.  പ്രതികൂല ചിന്തകളും അതിന്റെ ദോഷകരമായ സ്വാധീനങ്ങളും ലഘുകരിക്കുവാൻ 'Mindfulness meditation' സഹായിക്കുമെന്ന് നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.

ക്രിസ്തീയ ആത്മീയത ഇതിനെ മറ്റൊരു തലങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു:
'ഈ ലോകത്തിന് അനുരൂപമാകാതെ നന്മയും പ്രസാദവും പൂർണതയുമുള്ള ദൈവഹിതം ഇന്നതെന്നു തിരിച്ചറിയേണ്ടതിനു മനസ്സു പുതുക്കി രൂപാന്തരപ്പെടുവിൻ.'   — റോമർ 12:2
മനസ്സിനെ ശൂന്യമാക്കുക എന്നല്ല, 
പുനഃപരിശീലിപ്പിക്കുക എന്നാണ് മനസ്സ് പുതുക്കലിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ചിന്തകൾ വരും. ചിലത് നല്ലതായിരിക്കും, ചിലത് അസ്വസ്ഥത ഉണ്ടാക്കുന്നതായിരിക്കും. നമ്മുടെ വികാരങ്ങളുടെയും  പ്രവൃത്തികളുടെയും സ്റ്റിയറിംഗ് വീൽ ചിന്തകൾക്ക്  കൈമാറാതിരിക്കുവാൻ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.

മനസ്സിൽ രൂപപ്പെടുന്ന എല്ലാ ചിന്തകളും ബോധപൂർവ്വം ആയിരിക്കണമെന്നില്ല.  ഓരോ ചിന്തയ്ക്കും  നൽകുന്ന പ്രിയോറിറ്റി നമ്മുടെ തീരുമാനമാണ്. അനാവശ്യ ചിന്തകളെ അവഗണിക്കുവാൻ പഠിക്കുന്നത് മനോഭാരങ്ങൾ ലഘുകരിക്കുവാനും നിഷേധ വികാരങ്ങളുടെ ലോഡ് ഷെഡ്‌ഡിങ്ങിനും സഹായകമാകും.

അശുഭ ചിന്തകളെ അടിച്ചമർത്തുന്നതല്ല, ചിന്തകളുടെ ഒഴുക്കിനിടയിൽ ഏത് ചിന്തയെ പിന്തുടരണമെന്ന് തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവാണ് യഥാർത്ഥ മാനസിക സ്വാതന്ത്ര്യം.
☆
-ഫാ. ഡോ. ഏ. പി. ജോർജ്
(കടപ്പാട് )

വഴി ഒരുക്കേണ്ട മാതാപിതാക്കൾ -2

 

വീട്ടിലെ ചെറിയ നിമിഷങ്ങൾ...

സുദീർഘമായ ഉപദേശങ്ങളെക്കാൾ മാതാപിതാക്കളോടൊത്തുള്ള ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ചെറിയ നിമിഷങ്ങളാണ് കുട്ടികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ ആഴത്തിൽ പതിയുന്നത്. മാതാപിതാക്കൾ ജീവിത സംഘർഷങ്ങളിൽ  എങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നു, തെറ്റ് ചെയ്താൽ എങ്ങനെ ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നു, ജീവിതപങ്കാളിയോട് എങ്ങനെ പെരുമാറുന്നു, കുട്ടിക്ക് മോശം ഗ്രേഡ് ലഭിക്കുമ്പോൾ എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുന്നു, തെറ്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ എങ്ങനെ തിരുത്തുന്നു...ഇവയെല്ലാം കുട്ടികൾ നിശ്ശബ്ദമായി നിരീക്ഷിച്ച മനസ്സിലാക്കുന്ന ജീവിത  പാഠങ്ങളാണ്.

മാതാപിതാക്കൾ പറയുന്ന വാക്കുകളേക്കാൾ പലപ്പോഴും അവർ ജീവിക്കുന്ന ജീവിതമാണ് കുട്ടികൾ അനുകരിക്കുന്നത്. മാതാപിതാക്കളുടെ ആവർത്തിക്കുന്ന പ്രതികരണ രീതി കുട്ടിയുടെ സ്വഭാവത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നു. നമ്മുടെ ഓരോ പ്രതികരണവും ഒരു ചെറിയ “പ്രസംഗം” പോലെയാണ്. ക്ഷമിക്കുന്ന മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്ന് കുട്ടി ക്ഷമ പഠിക്കുന്നു. തെറ്റ് സമ്മതിക്കുന്ന മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്ന് വിനയം പഠിക്കുന്നു. പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്ന് ദൈവാശ്രയം പഠിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ടാണ് ദൈവം ഇസ്രായേൽ ജനത്തോട് പറഞ്ഞത്: “അവയെ നിന്റെ മക്കൾക്ക് ഉപദേശിച്ചുകൊടുക്കണം; വീട്ടിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും വഴിയിൽ നടക്കുമ്പോഴും കിടക്കുമ്പോഴും എഴുന്നേൽക്കുമ്പോഴും അവയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കണം” (ആവർത്തനം 6:7).
വിശ്വാസം ഞായറാഴ്ച മാത്രം പഠിപ്പിക്കേണ്ട ഒരു വിഷയമല്ല. വീട്ടിലെ സാധാരണ ജീവിതത്തിൽ മാതാപിതാക്കൾ വിശ്വാസത്തിന്റെ മർമ്മം അനുദിനം ജീവിച്ചുകാണിക്കണം.

കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുമ്പോൾ മാതാപിതാക്കളുടെ വൈകാരിക പ്രതികരണവും  സമീപനവും വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്.  പൗലോസ് അപ്പോസ്തലൻ പറയുന്നു: “പിതാക്കന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ മക്കളെ കോപിപ്പിക്കരുത്; കർത്താവിന്റെ ശിക്ഷണത്തിലും പ്രബോധനത്തിലും അവരെ വളർത്തുവിൻ.” (എഫെസ്യർ 6:4)

ക്രിസ്തു കേന്ദ്രീകൃതമല്ലാത്ത ശിക്ഷണം വെറും നിയന്ത്രണമായി മാറാം. സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ വിളങ്ങാത്ത ഉപദേശം വെറും ശബ്ദമായി മാറാം. ഉപാധികളില്ലാത്ത  സ്നേഹത്തോടെയുള്ള  ശിക്ഷണവും ഉപദേശവും കുട്ടിയുടെ സ്വാഭാവത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനമുണ്ടാക്കും.

അതുകൊണ്ട്, വീട്ടിലെ ചെറിയ നിമിഷങ്ങളെ മാതാപിതാക്കൾ നിസ്സാരമായി കാണരുത്. കുട്ടി മാതാപിതാക്കളെ ശ്രദ്ധിക്കുന്ന   ഓരോ നിമിഷവും ഓരോ പഠനാവസരങ്ങളാണ്. മാതാപിതാക്കൾ എങ്ങനെ ക്ഷമിക്കുന്നു, എങ്ങനെ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു, എങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നു, എങ്ങനെ തെറ്റ് സമ്മതിക്കുന്നു — അതെല്ലാം കുട്ടിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ എഴുതപ്പെടുന്ന സുവിശേഷത്തിന്റെ സമുന്നത മർമ്മങ്ങൾ ആണ്‌.

സ്വർഗ്ഗത്തിലെ പോലെ ഭവനങ്ങളിലും ആകുമ്പോൾ കുഞ്ഞുങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗരാജ്യത്തിന്റെ അനുഭവങ്ങളിൽ വളരും. ക്രിസ്തുവിൽ വസിക്കുന്ന മാതാപിതാക്കളോടൊപ്പം വളരുമ്പോഴാണ്, നീതിയും സമാധാനവും പരിശുദ്ധാത്മാവിൽ സന്തോഷവും കുഞ്ഞുങ്ങൾ രുചിച്ചറിയുന്നത്. കുട്ടികൾക്ക് ഭവനങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച ആത്മീയ ചൈതന്യത്തെ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്ന ആത്മീയ വേദികളാണ് സഭയും സൺഡേസ്കൂളും. ദൈവ ഭക്തിയുടെയും ദൈവ സ്നേഹത്തിന്റെയും വിത്തുകൾ കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ഹൃദയ നിലങ്ങളിൽ ആദ്യം വിതക്കുകകയും നനക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് മതാപിതാക്കളാണ്. അക്ഷരങ്ങൾ കൂട്ടി വായിക്കാൻ പഠിക്കുന്നതിന് മുൻപ് കുട്ടികൾ വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം മാതാപിതാക്കളുടെ ജീവിതമാണ്.
☆
-ഫാ. ഡോ. ഏ. പി. ജോർജ്

വഴിയൊരുക്കേണ്ട മാതാപിതാക്കൾ

മാതാപിതാക്കളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉത്തരവാദിത്വം എല്ലാം തികഞ്ഞ കുട്ടികളെ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതല്ല, കുട്ടികൾക്ക് ശരിയായ വഴി കാണിച്ചുകൊടുക്കുക എന്നതാണ്. കുട്ടികൾ ഒരിക്കലും തെറ്റ് ചെയ്യരുത്, പരാജയപ്പെടരുത്, എല്ലാവരിലും മികച്ചവരായിരിക്കണം എന്ന നിർബന്ധത്തേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ടത്, തെറ്റിപ്പോകുമ്പോൾ അവർ എവിടേക്ക് തിരിച്ചുവരണം എന്ന ഉൾക്കാഴ്ച അവർക്ക് നൽകുക എന്നതാണ്.

“മക്കൾ നടക്കേണ്ട വഴിയിൽ അഭ്യസിപ്പിക്ക” (സദൃശവാക്യങ്ങൾ 22:6) എന്ന വചനം കുട്ടിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് മാത്രമല്ല, അവന്റെ ജീവിത പാത രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനെകുറിച്ചുമാണ് പറയുന്നത്. നന്മയെ സ്നേഹിക്കാനും, തെറ്റിനെ തിരിച്ചറിയാനും, സത്യത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാനും, വീഴുമ്പോൾ വീണ്ടും എഴുന്നേൽക്കാനും കുട്ടിയെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതാണ് ക്രിസ്ത്യൻ പേരന്റിങ് .

ഏതാണ് കുട്ടികൾ നടക്കേണ്ട വഴി?

ലോകം ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലും പുതിയ വഴികൾ നിർദ്ദേശിക്കും. വിജയത്തിലേക്കുള്ള വഴി, സന്തോഷത്തിലേക്കുള്ള വഴി, സമ്പത്തിലേക്കുള്ള വഴി, പ്രശസ്തിയിലേക്കുള്ള വഴി... എന്നിങ്ങനെ പല വഴികളും കുട്ടികളുടെ മുമ്പിൽ ലോകവും സോഷ്യൽ മീഡിയയും തുറന്നുകൊടുക്കും. എന്നാൽ ക്രിസ്തീയ മാതാപിതാക്കളുടെ ലക്ഷ്യം കുട്ടികളെ കർത്താവിന്റെ വഴിയിലേക്ക് നയിക്കലാണ്.

കർത്താവ് പറഞ്ഞു: “ഞാൻ തന്നേ വഴിയും സത്യവും ജീവനും ആകുന്നു” (യോഹന്നാൻ 14:6). വഴിയും സത്യവുമായ കർത്താവിനെ വേണ്ടവിധത്തിൽ അറിഞ്ഞ മക്കൾക്ക് വഴി തെറ്റിയാലും പരിശുദ്ധാത്മാവ് എന്ന ഡിവൈൻ നാവിഗേഷൻ സിസ്റ്റം അവരെ നേർവഴിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരും.

ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ — ക്രിസ്തുവിലേക്ക് തിരിയുക.
പാപത്തിൽ വീഴുമ്പോൾ — ക്രിസ്തുവിലേക്ക് കൈ നീട്ടുക
ഭയപ്പെടുമ്പോൾ — ക്രിസ്തുവിനെ മുറുകെ പിടിക്കുക.
പരാജയപ്പെടുമ്പോൾ — ക്രിസ്തുവിൽ പ്രത്യാശ കണ്ടെത്തുക.
വിജയിക്കുമ്പോൾ — ക്രിസ്തുവിന് നന്ദി പറയുക... ഇതൊക്കെയാണ് മാതാപിതാക്കളുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് മക്കൾ പഠിക്കേണ്ട ആത്മീയ പാഠങ്ങൾ.
മാതാപിതാക്കളും അധ്യാപകരും സഭാസമൂഹവും കുട്ടികൾക്ക് നൽകേണ്ടത് ഐഡിയൽ ജീവിതത്തിന്റെ മാതൃകയല്ല, നിത്യ രക്ഷകനായ ക്രിസ്തുവിന്റെ മാതൃകയാണ്.

ജീവിതത്തിലെ വീഴ്ച താഴ്ചകളിൽ യേശുകർത്താവിലും തിരുവചനത്തിലും ആശ്രയിക്കുന്ന സ്വഭാവം കുഞ്ഞുങ്ങളിൽ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ക്രിസ്ത്യൻ പേരെന്റ്ങ്. അപ്പന്റെ മനസ്സിൽ സ്നേഹം ബാക്കിയുണ്ടെന്നും മടങ്ങി ചെന്നാൽ ഉപേക്ഷിക്കില്ലെന്നുമുള്ള പ്രതീക്ഷ ഉണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ധൂർത്ത പുത്രൻ മടങ്ങി വന്നത്. അല്ലെങ്കിൽ അവൻ എന്നെന്നേക്കുമായി നഷ്ടപ്പെട്ടു പോകുമായിരുന്നു. ക്ഷമിക്കുന്ന സ്നേഹം സ്വന്തം മാതാപിതാക്കളിൽ ഉണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുള്ള മക്കൾ വലിയ വീഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷവും കുറ്റ ബോധത്തോടെ മടങ്ങി വരും. അതില്ലെങ്കിൽ അവർ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന വഴികൾ വളരെ അപകടം നിറഞ്ഞതായിരിക്കും.

മാതാപിതാക്കൾ മക്കളോട് ക്ഷമിക്കുകയും വീണ്ടും അവസരം നൽകുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, ഉപാധികളില്ലാതെ സ്നേഹിക്കുന്ന സ്വർഗ്ഗത്തിലെ അപ്പനെയാണ് മക്കൾ പരിചയപ്പെടുന്നത്. മക്കളോട് ക്ഷമിക്കേണ്ടിവരുമ്പോൾ, സ്വർഗ്ഗസ്ഥ പിതാവും നമ്മുടെ മാതാപിതാക്കളും നമ്മളോട് ക്ഷമിച്ചതും ഇപ്പോൾ ക്ഷമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതും മാതാപിതാക്കൾ ഓർമിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. ഒരിക്കൽ നമ്മൾ ഇടറുകയും വീഴുകയും വഴിതെറ്റുകയും ചെയ്ത ജീവിത പാതയിലൂടെയാണ് ഇന്ന് നമ്മളുടെ മക്കളും നടക്കുന്നത് എന്ന് ധാർമിക രോഷം കൊള്ളുന്ന മാതാപിതാക്കൾ ഓർമ്മിക്കണം. കു‌ൾ ഡൗൺ ഡാഡി, കു‌ൾ ഡൗൺ!
☆
-ഫാ. ഡോ. ഏ. പി. ജോർജ്